مجله

معرفی گورستان خالد نبی

قبرستان خالد نبی گورستانی است در فاصله ی 90 کیلومتری شمال شرق شهرستان گنبد کاووس که این گورستان به دلیل زیارتگاه  سنگ قبرهای خاصش معروف می باشد و قدمت آن بیش از هزار سال است، قبرستان و زیارتگاه خالد نبی با مناظر چشم انداز اطرافش گردشگران بسیاری را به سوی خود جلب می کند.
این گورستان در 55 کیلومتری شمال شرق شهرستان کلاله و به کوه معروف گوگجه داغ است که ارتفاع 720 متری دارد و کاملا در مسیری کوهستانی قرار دارد، نزدیک آی تمر از توابع بخش مراوه تپه و بر فراز قله کوه واقع شده است همچنین یکی از رشته کوه های منطقه می باشد که بین مردم و بومیان منطقه معروف به قله قدرت یا تانگری داغ می باشد. این رشته کوه از شرق به کوه های بابا شملک در مراوه تپه و از شمال غرب به هزار دره و از جنوب به پنج شیر پیوسته است. قدمت منطقه خالد نبی بیش از هزاران قبل در زمان پارینه سنگی بر می گردد که از بخش زیارتگاه خالد نبی و گورستان مقبره های سنگی تشکیل شده است.
قبره خالد نبی متعلق به خالد بن سنان است که بر اساس روایات یکی از 4 پیامبری بود که در حد فاصل دوره ی حضرت عیسی و پیامبر اسلام زندگی می کرد. خالدبن سنان متولد سرزمین عدن در یمن می باشد که برای رواج و ارشاد به ترکیه و نواحی جرجان (گرگان) وارد شد تا مردم را دعوت به شریعت موحدانه ابراهیم کند. خالد نبی در اواخر عمرش به دیدار پیامبر اسلام رفت و به دین اسلام ایمان آورد و پیامبر اسلام خالد را برادر خود خواند. او را پس از مرگش درترکمن صحرا به خاک سپردند و امروزه گورستان سحر انگیز خالد نبی نام خود را از او می گیرد.
هنوز اطلاعات دقیقی از زمان ساخت گورستان خالد نبی درسترس نیست اما برخی باستان شناسان و پژوهش گران معتقدند که قدمت این قبرستان به دوران پارینه سنگ برمی گردد اما این گورستان نشان دهنده شیوه تدفین بومیان جرجان اترک و ترکمن است. نقاش اسکاتلندی به نام جیمز بیلی فریزر در سال 1838 زمانیکه به ایران آمد به معرفی گورستان خالد نبی اقدام کرد. قبرستان خالد نبی حدود 600 سنگ ستونی دارد که ارتفاع آن ها بیش از 2 متر است که در مکان های مختلف قرار دارند. در این گورستان برای تفکیک قبر های زن و مرد از دو نماد استفاده شده است.

زیارتگاه خالدنبی بنایی است چهار ضلعی و تعدادی پنجره و در ورودی دارد، در ورودی بقعه دارای طاق هلالی می باشد و پنجره ها و در ورودی فلزی و آهنی ساده می باشد. جالب است بدانید که بر هیچکدام از درها کتیبه ای دیده نمی شود و سقف قبرستان خالد نبی از یرون گنبدی شکل و سبز رنگ است.
در داخل بقعه قبری ساده به ارتفاع حدود 1.5 متر دیده می شود که فاقد کتیبه تاریخی می باشد و سقف بقعه بر روی دو ستون فلزی استوار شده است. روی یکی از تاقچه های پنجره تعدادی سنگ از جنس سنگ رودخانه ای گذاشته شده است، این سنگ ها توسط هیات امنای زیارتگاه و زائرین از محوطه بیرونی زیارتگاه و از فضاهای قدیمی قبرستان خالد نبی جمع آوری شده است که نسبت به آن ها باور و اعتقاداتی وجود دارد

.
زمانی که وارد قبرستان خالد نبی می شویم تعداد زیادی از سنگ قبرهای ایستاده به چشم می خورد به گفته ی برخی از اهالی محله این مکان همان جایی است خالدنبی در آن دعا کرد ک قومش به سنگ تبدیل شود و دست کفار به آن ها نرسد، بسیاری دیگر معتقدند قسمتی از دیوارهای معروف اسکندر هم از این منطقه عبور کرده است.
سنگ مزار های این گورستان از نظر شکل ظاهری نیز به 3 دسته تقسیم می شوند:
دسته اول: در گورستان سنگ قبر امروزی و جود ندارد، سنگ قبرهایی هستند که به شکل استوانه ای هستند و برخی دیگر بر این باورند که تندیس های بزرگ نشانگر مردانی هستند که کلاه بر سر و شال به کمر دارند،  ظاهر و شکل سنگ قبرهای مردان و زنان فوت شده با یکدیگر فرق دارد که بسته به رده اجتماعی آن شخص سنگ قبرها بلند و کوتاه می باشد وبلند ترین آن ها بیش از چهار متر ارتفاع ندارند، این که چرا این سنگ ها به این شکل تراشیده شده اند دلیل علمی ندارد.

دسته دوم: سنگ قبرهایی هستند که شکل آن ها مانند سلیب است با این تفاوت که خط افقی صلیب نیز به صورت دایره ای شکل ساخته شده اند و گفته می شود که این نوع سنگ قبر مختص به زنان بوده است.
دسته سوم: سنگ مزارهایی هستند که شباهت بسیاری به شاخ گوچ دارند  و حدس زده می شود که بر طبق حماسه های محلی ترکمن است که در آن قوچ نشانه ی قدرت و فرماندهی می باشد، این سنگ قبر مختص افراد قدرتمند و پر نفوذ ساخته شده است.
گفتنی است که سنگ قبر های معروف خالدنبی در گذشته حدود 600 عدد بوده که متاسفانه در اثر سهل انگاری میراث فرهنگی تعدادی از ان ها از بین رفته و بسیاری از آن ها دزدیده شده است.
به هر حال شکل و شمایل این سنگ قبرها و با توجه به نظریه های داده شده، بر اساس اعتقادات و آیین های مخصوص این منطقه در برهه ای از تاریخ است که چنین حاصلی را در بر داشته است. تنها موضوعی که امروزه مهم است جایگاه به خصوص این منطقه است که در میان جاذبه های شمالی ایران است که متاسفانه با کم توجهی و کم لطفی در سالیان اخیر مورد آسیب و تخریب قرار گرفته است.
قبرستان خالد نبی در مکانی نسبتا دور افتاده واقع شده است اما با این حال مورد توجه پردشگران بسیاری قرار گرفته است که تبدیل به جاذبه ای مستقل شده است و سالانه بیش از 1000 گردشگر ایرانی و خارجی از قبرستان خالدنبی و از منظره های زیبای اطرافش که شبیه به کتاب تپه های سرسبز آفریقا می باشد دیدن می کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *